Czym jest ubezwłasnowolnienie?

 Ubezwłasnowolnić można osobę, gdy jej choroba psychiczna, upośledzenie umysłowe lub występowanie innego rodzaju zaburzeń psychicznych (w szczególności pijaństwo lub narkomania) powodują, że nie jest ona w stanie kierować swoim postępowaniem – wówczas Sąd orzeka ubezwłasnowolnienie całkowite (art. 13 Kodeksu cywilnego – dalej k.c.). Jeśli dana osoba jest z tych powodów ograniczona, w sensie – potrzebuje pomocy do prowadzenia swoich spraw – zastosowanie ma ubezwłasnowolnienie częściowe (art. 16 k.c.)

Z artykułu dowiesz się czym jest ubezwłasnowolnienie co zrobić gdy wniosek o ubezwłasnowolnienie nas wpłynął do sądu, jak zachować się w trakcie postępowania sądowego i co zrobić jakby postanowienie sądu było dla Ciebie niekorzystne.

Jakie skutki ma ubezwłasnowolnienie całkowite?

• Czynność prawna (np. zawarcie umowy, złożenie oświadczenia woli) dokonana przez taką osobę jest nieważna (art. 14 k.c.);
• Sprawy w imieniu danej osoby prowadzi ustanowiony dla niej opiekun (art. 13 § 2 k.c.).

Jakie skutki ma ubezwłasnowolnienie częściowe?

• Do ważności czynności prawnej, przez którą osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych zaciąga zobowiązanie lub rozporządza swoim prawem, potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego (art. 17 k.c.);
• Strona, która zawarła umowę z taką osobą, nie może powoływać się na brak zgody jej przedstawiciela ustawowego. Może jednak wyznaczyć temu przedstawicielowi odpowiedni termin do potwierdzenia tej umowy (art. 18 § 3 k.c.);
• Osoba taka może bez zgody przedstawiciela ustawowego rozporządzać swoim zarobkiem, chyba że sąd opiekuńczy z ważnych powodów inaczej postanowi (art. 21 k.c.)
• Dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia się kuratelę (art. 16 § 2 k.c.).

Co może osoba ubezwłasnowolniona (całkowicie albo częściowo)?

Może zawierać umowy należące do tzw. umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego (np. zakup bluzki, chleba), chyba że pociąga to za sobą rażące pokrzywdzenie osoby ubezwłasnowolnionej (art. 14 § 2 k.c i art. 20 k.c.)

Co zrobić, gdy dowiem się, że toczy się sprawa o moje ubezwłasnowolnienie?

W pierwszej kolejności – znajdź prawnika. Prawnik dopilnuje terminów, będzie odbierał w Twojej sprawie pisma i odpowiadał na nie, podpowie Ci jak przygotować się do sprawy, będzie z Tobą obecny na sądowej sali i odpowie na pytania między posiedzeniami Sądu, co zdecydowanie obniży Twój stres. Możesz go wyszukać w odpowiednich rejestrach – radców prawnych https://rejestrradcow.pl/Home/Index lub adwokatów – https://rejestradwokatow.pl/adwokat

Co jeśli nie mam pieniędzy na prawnika?

Wyszukaj punkt darmowych porad prawnych w Twoim mieście lub skontaktuj się z nami. Masz prawo, by wnioskować o przyznanie Ci profesjonalnego pełnomocnika z urzędu tj. za darmo. Prawnik z punktu darmowych porad prawnych lub Fundacja Wbrew Pozorom pomoże Ci sporządzić taki wniosek. Potrzebne będą informacje o Twoich zarobkach i majątku (art. 117 Kodeksu postępowania cywilnego – dalej k.p.c.).

Co będzie się działo w sądzie?

Sąd zbierze materiał dowodowy i przeprowadzi posiedzenie lub kilka, by na koniec podjąć decyzję według własnego przekonania i orzec, czy faktycznie potrzebujesz pomocy w prowadzeniu Twoich spraw (art. 233 k.p.c.)

Jakie dowody mogę przygotować?

W sądzie same słowa nie wystarczą. Wszystkie twierdzenia musimy podeprzeć (art. 6 k.c.). W tym celu przygotuj:

– dokumenty np. pismo potwierdzające że studiujesz, skończył*ś szkołę itp.

– listę świadków – czyli osób, które dobrze nas znają i mogą zeznać, że potrafimy samodzielnie podejmować decyzje w swojej sprawie – może być  to ktoś z rodziny, przyjaciel, sąsiad itd.

(art. 227 k.p.c., art. 232 k.p.c.)

Jakie dowody sąd musi przeprowadzić?

Koronnym dowodem będzie badanie przez biegłego psychiatrę – biegły zbada Twoją poczytalność, czyli czy masz zdolność do rozpoznania znaczenia swoich czynów i pokierowania swoim postępowaniem. Ogromne znaczenie ma także wysłuchanie osoby, której dotyczy wniosek – Sąd zada Ci pytania i na podstawie Twoich odpowiedzi oceni czy jesteś w stanie samodzielnie decydować o sobie (art. 547 k.p.c.)

Co jeśli wynik postępowania będzie dla mnie niekorzystny?

Musimy pamiętać, że Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału (art. 233 k.p.c.) W przypadku rozstrzygnięcia, z którym się nie zgadzamy w szczególności polecamy kontakt z prawnikiem, bo zgodnie z przepisami są pewne szczególne okoliczności, na które możemy się powołać, żeby w konsekwencji odwołanie zostało rozpatrzone na naszą korzyść. Mianowicie musimy wskazać Sądowi jakie błędy proceduralne poczynił w toku postępowania, które skutkowały tym, że Sąd nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy (art. 518 k.p.c, art. 368 k.p.c., art. 369 k.p.c., art. 373 k.p.c.). Nie wystarczy wskazanie, że nie zgadzamy się z treścią postanowienia, potrzebne są tzw. zarzuty apelacyjne i ich uzasadnienie (art. 368 k.p.c.).

Podsumowując, na każdym etapie postępowania mamy instrumenty, które pozwalają nam chronić swoje racje. Także pamiętajmy – nie jesteśmy bezbronni, istnieją narzędzia prawne, które nas chronią. Najważniejsze – nie bać się zgłaszać do prawnika, bo nawet bez pieniędzy mamy do tego prawo.

Czy osoba ubezwłasnowolniona musi płacić alimenty?

Ubezwłasnowolnienie nie powoduje wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego.Realizacją tego obowiązku zajmuje się opiekun / kurator osoby ubezwłasnowolnionej, bo to on sprawuje zarząd nad majątkiem tej osoby. Płaci z majątku osoby ubezwłasnowolnionej, nie ze swojego. Jeżeli majątek czy dochody ubezwłasnowolnionego nie wystarczają na opłacenie całości zasądzonych alimentów to opiekun prawny powinien zapłacić choćby część świadczenia.

Ubezwłasnowolnienie może być jednak (w niektórych sytuacjach) podstawą do złożenia powództwa o zmianę orzeczenia o alimentach (np. osoba ubezwłasnowolniona już nie może pracować). Z powództwem o obniżenie alimentów występuje, w imieniu osoby ubezwłasnowolnionej, jej opiekun / kurator.

Jeśli uzyskanie alimentów od osoby ubezwłasnowolnionej nie będzie możliwe lub będzie napotykało przeszkody, to na postawie art. 132 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego można wystąpić do Sądu o zasądzenie alimentów od innych członków rodziny (np. od dziadków dziecka).